1. Hatsumode là gì? Ý nghĩa của phong tục đi lễ đầu năm tại Nhật Bản
Hatsumode (初詣) là phong tục viếng thăm đền Thần đạo (Shrine) hoặc chùa Phật giáo (Temple) lần đầu tiên trong năm mới của người Nhật. Hoạt động này thường diễn ra từ đêm giao thừa đến những ngày đầu tháng 1, phổ biến nhất là trong ba ngày đầu năm, được gọi là Sanganichi.
Đối với người Nhật, Hatsumode mang ý nghĩa đặc biệt bởi đây là thời điểm để gửi lời cảm ơn đến thần linh vì những điều tốt đẹp trong năm cũ, đồng thời cầu mong sức khỏe, bình an, công việc thuận lợi và hạnh phúc trong năm mới.
Phong tục này có nguồn gốc từ những tập quán thờ cúng truyền thống của Nhật Bản và dần phát triển thành hoạt động phổ biến trong đời sống hiện đại. Ngày nay, không chỉ người lớn tuổi mà cả giới trẻ, gia đình và du khách nước ngoài cũng tham gia Hatsumode như một cách chào đón năm mới đầy ý nghĩa.
Một điểm thú vị là Hatsumode không bắt buộc phải diễn ra vào đúng ngày 1/1. Bạn có thể đến đền hoặc chùa trong những ngày tiếp theo, tùy theo lịch trình và phong tục tại từng địa phương.

2. Những nghi thức truyền thống khi tham gia Hatsumode
Nếu lần đầu tham gia Hatsumode, bạn có thể sẽ khá bất ngờ trước những nghi thức được thực hiện tại các đền, chùa Nhật Bản. Mỗi hành động đều mang ý nghĩa riêng và thể hiện sự thành kính đối với không gian tâm linh.
Thanh tẩy trước khi cầu nguyện (Temizu)
Trước khi đến khu vực chính điện, người Nhật thường sử dụng nước tại bể thanh tẩy (Temizuya) để rửa tay và súc miệng. Đây là nghi thức tượng trưng cho việc làm sạch cơ thể trước khi thực hiện lễ cầu nguyện.
Dâng lễ và cầu nguyện
Tại đền Thần đạo, du khách thường bỏ một đồng xu vào hòm công đức, cúi đầu hai lần, vỗ tay hai lần, thầm cầu nguyện rồi cúi đầu thêm một lần nữa. Đây là nghi thức phổ biến được gọi là Nirei-Nihakushu-Ichirei.
Tuy nhiên, cách cầu nguyện tại chùa Phật giáo có thể khác. Thông thường, bạn chỉ cần chắp tay thành kính và cúi đầu, không vỗ tay như tại đền Thần đạo.
Rút quẻ may mắn (Omikuji)
Omikuji là những mảnh giấy dự đoán vận may trong năm mới, thường đề cập đến tình duyên, học tập, công việc, sức khỏe và tài chính. Các mức vận may phổ biến có thể bao gồm Đại cát (Daikichi), Cát (Kichi), Trung cát (Chukichi) và Tiểu cát (Shokichi).
Nếu rút được quẻ không may, bạn có thể buộc mảnh giấy vào những giá tre hoặc khu vực được bố trí tại đền, chùa theo phong tục địa phương.
Mua bùa may mắn (Omamori)
Omamori là những chiếc bùa nhỏ được thiết kế đẹp mắt, thường có hình dáng túi vải và chứa lời cầu chúc cho từng mục đích khác nhau như sức khỏe, học tập, tình duyên, bình an hoặc thành công trong công việc. Đây cũng là món quà lưu niệm mang đậm nét văn hóa Nhật Bản mà nhiều du khách yêu thích.

3. Những địa điểm Hatsumode nổi tiếng không nên bỏ lỡ
Nhật Bản có hàng nghìn đền thờ và chùa Phật giáo, trong đó nhiều địa điểm trở thành điểm đến nổi tiếng mỗi dịp năm mới nhờ kiến trúc độc đáo, lịch sử lâu đời và không khí lễ hội đặc trưng.
Đền Meiji Jingu – Tokyo
Nằm giữa khu rừng xanh rộng lớn ngay trung tâm Tokyo, Meiji Jingu là một trong những địa điểm Hatsumode nổi tiếng nhất Nhật Bản. Mỗi dịp đầu năm, nơi đây đón hàng triệu lượt người đến cầu nguyện cho sức khỏe, bình an và may mắn.
Chùa Senso-ji – Asakusa, Tokyo
Với cổng Kaminarimon nổi bật cùng chiếc đèn lồng đỏ khổng lồ, Senso-ji là một trong những ngôi chùa cổ kính và nổi tiếng nhất Tokyo. Vào dịp năm mới, khu vực xung quanh chùa trở nên nhộn nhịp với dòng người đi lễ, các gian hàng ẩm thực và quầy bán đồ lưu niệm truyền thống.
Đền Fushimi Inari Taisha – Kyoto
Nổi tiếng với hàng nghìn cổng Torii đỏ son nối tiếp nhau trên những con đường dẫn lên núi Inari, Fushimi Inari Taisha là điểm đến đặc biệt được nhiều du khách lựa chọn khi tham gia Hatsumode. Ngôi đền gắn liền với tín ngưỡng thờ thần Inari, thường được cầu xin phù hộ cho mùa màng, kinh doanh và sự thịnh vượng.
Đền Sumiyoshi Taisha – Osaka
Sumiyoshi Taisha là một trong những ngôi đền quan trọng tại Osaka, nổi bật với kiến trúc Sumiyoshi-zukuri truyền thống và cây cầu cong Sorihashi đặc trưng. Trong ba ngày đầu năm, nơi đây thu hút lượng lớn người dân đến cầu bình an và may mắn.
Mỗi địa điểm đều mang một nét đẹp riêng, từ không gian linh thiêng giữa rừng cây đến những khu đền sôi động giữa lòng thành phố. Vì vậy, bạn có thể lựa chọn điểm đến phù hợp với lịch trình và trải nghiệm mong muốn.

4. Những trải nghiệm thú vị khi tham gia Hatsumode
Ngoài việc cầu nguyện đầu năm, Hatsumode còn mang đến nhiều hoạt động văn hóa thú vị mà du khách có thể khám phá.
- Chiêm ngưỡng trang phục Kimono: Vào dịp đầu năm, bạn có thể bắt gặp nhiều người Nhật mặc Kimono truyền thống khi đến đền, chùa. Những bộ trang phục rực rỡ tạo nên khung cảnh đậm chất văn hóa Nhật Bản.
- Thưởng thức ẩm thực đường phố: Xung quanh các đền, chùa lớn thường xuất hiện nhiều gian hàng bán Takoyaki, Yakisoba, Taiyaki và các món ăn nóng hổi, rất thích hợp với không khí mùa đông.
- Viết điều ước lên bảng Ema: Ema là những tấm bảng gỗ nhỏ để mọi người viết lời cầu nguyện và treo tại khu vực quy định trong đền, chùa.
- Sưu tầm Goshuin: Đây là những dấu ấn thư pháp được đóng tại đền hoặc chùa, thường ghi tên địa điểm, ngày viếng thăm và các ký tự mang ý nghĩa tâm linh. Nhiều du khách sưu tầm Goshuin như một cách lưu giữ kỷ niệm hành trình.
- Ngắm không khí đón năm mới: Dòng người xếp hàng cầu nguyện, tiếng chuông chùa và ánh đèn trang trí tạo nên bầu không khí rất khác biệt so với những ngày thường.
Đặc biệt, nếu tham gia Hatsumode vào thời điểm giao thừa, bạn còn có cơ hội cảm nhận không khí đón năm mới đặc trưng của người Nhật giữa những ngôi đền, chùa cổ kính.

5. Những lưu ý khi tham gia Hatsumode tại Nhật Bản
Để có trải nghiệm Hatsumode trọn vẹn và thể hiện sự tôn trọng đối với văn hóa bản địa, bạn nên lưu ý một số điều sau:
- Chọn thời gian phù hợp: Ngày 1–3/1 thường rất đông người. Nếu muốn tránh cảnh xếp hàng kéo dài, bạn có thể lựa chọn những ngày sau đó.
- Tìm hiểu nghi thức trước khi cầu nguyện: Đền Thần đạo và chùa Phật giáo có cách hành lễ khác nhau. Hãy quan sát hướng dẫn tại địa điểm hoặc làm theo chỉ dẫn của nhân viên.
- Giữ trật tự và xếp hàng: Không chen lấn, xô đẩy hoặc gây ồn ào trong khu vực hành lễ.
- Chuẩn bị tiền mặt: Một số hoạt động như dâng lễ, rút Omikuji hoặc mua Omamori có thể yêu cầu thanh toán bằng tiền mặt.
- Lựa chọn trang phục phù hợp: Đầu tháng 1 tại Nhật Bản thường khá lạnh, vì vậy hãy chuẩn bị áo khoác, khăn quàng cổ và giày dễ di chuyển.
- Tôn trọng quy định chụp ảnh: Một số khu vực trong đền, chùa không cho phép chụp ảnh. Bạn nên chú ý biển báo và hướng dẫn tại địa điểm.
Ngoài ra, phương tiện công cộng tại các thành phố lớn có thể rất đông trong dịp năm mới. Bạn nên kiểm tra lịch tàu, xe và giờ hoạt động của các địa điểm trước khi lên kế hoạch tham quan.
TTS Ngân Hàng 58















